Etiket: adet ağrıları

  • Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu

    Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu

    Kadınlar kulübü editörleri olarak araştırdık, uzman önerilerinden oluşan Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu yazımızı hazırladık. Bir çok kadında adet zamanları sancılı ve kramplı geçer. Bu kramplardan bazıları dayanılmaz şekilde acı verebilir, ve bu günlerinizi çekilmez hale getirebilir.
    Bu kramplardan kurtulmanın en etkili yolda evde yapabileceğiniz kürlerdir.

    Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu

    Kadınlar kulübü editörleri olarak araştırdık, uzman önerilerinden oluşan Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu yazımızı hazırladık. Sizde burada bildirilen tavsiyelere uyarak adet ağrısından kurtulabilirsiniz.

    Adet ağrıları
    Adet ağrıları

    Nane

    Adet ağrılarını azaltmak için nane çok etkili bir bitkidir.
    1 çay kaşığı taze nane yaprağını kaynamış suya atın ve 10 dakika demlenmesini bekledikten sonra için. Ağrılarınız azalana kadar günde 3-4 bardak nane çayı içebilirsiniz.
    Nane şekeri çiğnemekte işinizi görecektir.

    Sıcak Su

    Banyo sıcak su ile doldurun, ve 1 bardak karbonat ve deniz tuzu ekleyin.
    Bu karışımlı suyun içinde en az 15-20 dakika bekleyin.
    Bu uygulama, kaslarınızı gevşetip, adet ağrılarını azaltacaktır.

    regl sancıları
    regl sancıları

    Papatya Çayı

    Papatya çayı adet sancılarından kurtulmakta çok tercih edilen bir çaydır.
    1 bardak suyu kaynatın, ve kaynamış suya iki çay kaşığı kurutulumuş papatya ekleyip 5 dakika daha kaynatın.
    Bu çayı adet günlerinizden en az 2 gün önce içmeye başlayın ve adet günleriniz boyunca çayı içmeye devam edin.
    Papatya sinirleri yatıştıracak, adet sancılarını kesecektir.

    adet sancıları
    adet sancıları

    Tarçın

    Tarçın adet kramplarından kurtulmaya yardımcı anti-spazmodik ve anti-inflamatuar özelliklere sahiptir.
    Çayınıza tarçın ekleyebilirsiniz veya tatlılarınıza tarçın katarak bu gıdayı tüketebilirsiniz.

    adet sancıları
    adet sancıları

    Kafein

    Kafein bağırsaklarda tahribata neden olup, adet günlerinizin kramplı ve sancılı geçmesine neden olabilir.
    Bu nedenle çay, kahve, çikolata, kola gibi yüksek miktarda kafein içeren içeceklerden uzak durun
    Bunun yanı sıra bu döneminizde ağrıyı artırabilecek olan baharatlı gıdalardan uzak durun, tuzlu ve şekerli yiyecekleri aşırı tüketmekten kaçının
    Süt ürünleri de regl ağrılarının artmasında etkili olabilir.

    adet sancıları
    adet sancıları

    Su İçin

    Adet sancılarından kurtulmakta su içmek çok mühimdir.
    Su içmek için susamaya beklemeyin.
    Günde 8 bardak su için, su kan akışını hızlandırarak kaslarınızı gevşetecek ve acıdan kurtulmanıza sebep olacaktır.

    adet sancıları
    adet sancıları

    Zencefil Çayı

    Zencefil çayı adet günlerinizdeki acıyı kesen basit ve etkili bir çözümdür
    Bu çayı hazırlamak için, bir parça zencefili, yaklaşık iki dakika boyunca bir bardak su içinde kaynatın.
    Adet günlerinizde günde 2-3 bardak için

    adet sancıları
    adet sancıları

    Bitkisel Çaylar

    Sıcak limonata gibi bitkisel çaylar bu kramplardan kurtulmakta büyük yardımcınız olacaktır.
    Özel günlerinizde sıcak su içmekte sizi rahatlatacaktır.
    Sıcak sıvılar kan akışını hızlandırarak, pelvis bölgenizde ağrıya neden olan kasları gevşetecek, sizi ağrıdan kurtaracaktır. Regl ağrılarına iyi gelen bitki çayları için tıklayın.

    Sıcak Su Tulumu

    Sıcak su tulumu adet sancılarından kurtulmak için çok etkili bir yöntemdir.
    Bu tulumu karın bölgenize koyun.
    Ağrılarınız kısa sürede geçecektir. Sıcak Havlu
    Evde herhangi bir havluyu ıslatın ve fazla suyunu sıkın.
    Ardından bu havluyu mikrodalgada bir kaç dakika ısıtıp, karın bölgenize koyun.
    Havlu dayanılmayacak sıcaklıkta olmamalı.
    Bu uygulama adet ağrılarından kurtulmanızı sağlayacaktır.

    Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu
    Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu

    Limon Suyu

    Olgun muz yemekte regl ağrılarınızdan kurtulmakta çok etkilidir.
    Ağrınız olduğunda muz yerseniz, kısa sürede geçtiğini göreceksiniz.
    Limonlu su da adet ağrılarından sizi kurtarır.
    Rezene çayı da regl ağrılarına birebir devadır.
    Yapmanız gereken, rezene tohumlarını kaynamış suya atın ve 5 dakika daha kaynatın.
    Bu çayı günde 2 kez için.

    Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu
    Adet Ağrılarından Kurtulma

    Maydanoz

    Adet döngüsü düzenlemekte maydanoz kadınlara yaradanın bir hediyesidir.
    1 Bardak suyu içinde yarım demet maydanozu koyun ve kaynatın,  sıcak sıcak için kısa sürede adet ağrılarınızın kesildiğini göreceksiniz.
    Maydanoz yalnızca sizi menstrüel kramplardan kurtarmayacak, aşırı adet kanamasını da önleyip normale dönmenizi sağlayacaktır.

    Regl Ağrısına Karşı Kür Tarifi

    Malzemeler;

    • 1 tatlı kaşığı civaperçemi
    • 1 bardak su

    Yapılışı:

    1 su bardağı kaynayan suya civanperçemi atıp, 3 dakika demleyiniz. soğuyunca süzün. Regl dönemi başlamasına 3 gün kala her gün sabah ve akşam 1 su bardağı için. Taze olarak hazırlamanız gerek kürü. Reglin bitimine kadar devam ediniz.

    Regl Ağrısına İyi Gelen Yiyecekler

  • Adet Krampları Nasıl Geçer?

    Adet Krampları Nasıl Geçer?

    Menstrual periyot dediğimiz ay başı hali kadınların pek çoğunda ağrılı geçer ve ağrı genelde kramp şeklinde görülür. Adet ağrısına ne iyi gelir? makalemizde adet kramplarını geçirecek yöntemlere yer verdik.

    Muz yiyin. Muz, yüksek potasyum özleri ile potasyum eksikliği sonucu oluşan krampları önler. Potasyumu açısından zengin olan diğer yiyecekler ise şunlardır;
    Beyaz fasulye çeşitleri
    Ispanak, marul gibi yeşillikler,
    Kuru kayısı, kuru erik, kuru üzüm gibi kurutulmuş meyveler
    Somon ve ton balığı gibi balıklar.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (1)

    Sağlığınız için kafeini hayatınızdan çıkarın. Çok fazla kafein alımı krampları daha da kötüleştirebilir.
    Kahve, çay, kola gibi kafein içeren içeceklerden özellikle adet öncesi ve adet döneminizde uzak durmalısınız.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (13)

    Papatya çayı içmeyi deneyin.
    Son zamanlarda Londra Imperial Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, Alman papatyası çayı içmenin menstrüel krampların yol açtığı ağrıların giderilmesinde yardımcı olduğunu tespit etmiştir.Papatya glisin adında, kas spazmları rahatlatan bir amino asit içerir. Rahim rahatlatıcı etkisiyle, papatya çayı menstrual dönemden kaynaklanan krampları önleyerek, huzurlu bir ay başı geçirmenizi sağlayacaktır.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (3)

    Omega-3 yağ asitleri almayı deneyin.
    Balık yağı hapları, omega-3 yağ asitleri adı verilen sağlıklı yağ oranı yüksek özleri ile adet kramlarının neden olduğu ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Yapılan bir çalışmada günlük olarak balık yağı takviyeleri alan kadınların, bu hapları içmeyen kadınlara göre daha az kramp ağrısı çektiği tespit edildi.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (5)

    Aşağıdaki diğer takviye hapları deneyin. Bu takviye ilaçlara başlamadan önce doktorunuza danışın. Aşağıdaki takviyeler sağlığınız için yararlı olup, adet kramplarını engelleyebilir.
    Kalsiyum sitrat, 500 – Günlük 1.000 mg. Kalsiyum sitrat kas yapısını korumaya yardımcı olur.
    D vitamini, günlük 400 IU. D vitamini inflamasyon ile mücadele etmenin yanı sıra vücudunuzun kalsiyum ihtiyacının giderilmesinde rol oynar.
    E vitamini, günlük 500 IU. E vitamini de adet ağrılarını azaltmaya yardımcı olabilir.
    Magnezyum, menstruasyon başlamadan önce 3 gün boyunca günde 360 mg. Magnezyum adet ağrısı dahil kas kasılmaları neden kimyasalların salınımını azaltmaya yardımcı olur.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (6)

    Esneme Ve Egzersiz ile Krampları Rahatlatma
    Ayaklarınızın altına yastık koyup, yüksekte tutun Bu yöntem rahim kaslarını zorlayıp, rahatlamanızı sağlayabilir.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (7)

    Akupunkturu deneyin. Çeşitli çalışmalarda, akupunktur ile tedavi gören kadınların daha az ağrı çektiği ve daha az ilaç ihtiyacı hissettiği tespit edildi. Akupunktur vücutta qi (ya da enerji eksikliklerini) dengeleyerek çalışır. Adet krambı durumunda, Qi dengesi bozulup, bu durum karaciğer ve dalağı da etkiler, akupunkturla tedavi ise sizi rahatlatıp, acıyı alır.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (8)

    Her seferinde 10 saniye boyunca midenize hafifçe baskı yapın. Nazik basınç en iyisidir. Vücudunuz menstrüel krampın neden olduğu ağrı hissinin yerine sizin uyguladığınız basıncı fark etmeye başlayacaktır. Böylece oraya yönelip, adet ağrısının acısını unutturabilir.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (9)

    Ağırıyı yatıştırmak için karın bölgenize biraz masaj yapın.
    Aile bireylerinden veya arkadaşınızdan birine, arka bölgenizde, sırtınızın altı, böbreklerin olduğu yere hafifçe masaj yapmasını rica edin.
    Bu yöntem de ağrıyı hafifletecektir.

    Yürüyüşe çıkın
    Yürüyüş adet krambı ile ilişkili ağrı için etkin ve kolay bir çözümdür.
    En iyi sonuç için canlı, hızlı bir şekilde 30’ar dakika günde 3 kez tekrarlayın.
    Yürüyüş senin beta-endorfinleri çalıştırmanın yanı sıra prostaglandin oranını da azaltacaktır.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (14)

    Biraz koşu yapın. Koşmak da ağrıyı alıp, rahatlamanıza yardımcı olacaktır.
    Haftada 3 kez yarımşar saat yüzmek de size iyi gelecektir.

    Mekik çekin.
    Mekik çekmek karın kaslarını çalıştırarak krambı rahatlatabilecek sporlardandır.
    Egzersiz, vücudunuzunda iç opioidlerdeki beta-endorfin ortaya çıkarır veya doğal morfin işlevi görür.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (15)

    Midenizin üzerine sıcak su torbası yerleştirmeyi deneyin. Sıcak su torbanız yoksa ütü ile ısıttığınız pamuklu bir kumaş mesela atlette aynı işlevi görecektir. Bu sıcak su torbasını alt sırt bölgesinede uygulayabilirsiniz.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (11)

    Sıcak suyla banyo yapın.
    Sıcak bir banyo, kadınlarda kramp ağrılarını azaltmak için kullanılan, başka bir ısıl işlem şeklidir.. Sıcak banyonun vücudun kasları gevşetip, ağrıyı hafiflettiği tecrübelerle sabittir.

    Küveti sıcak suyla doldurun, 1-2 bardak epsom tuzunu içine atın. Epsom tuzu magnezyum zengini yapısıyla, magnezyum eksikliği dolasıyla oluşan krambınızı rahatlatacaktır.
    Bu suda en az yarım saat bekleyin.

    Epsom tuzu yoksa, 1 bardak deniz tuzu ile 1 bardak karbonatı küvet suyuna dökün.
    Bu kombinasyon vücut kaslarınızı gevşetecektir. Yine en az yarım saat bu suyun içinde kalmalısınız.adet_agrisina_ne_iyi_gelir (12)

    Ibuprofen, parasetamol veya dönem krampları için özel olarak tasarlanmış ağrı kesicilerden bir ağrı kesici almayı deneyin. Sadece şişe üzerindeki yönergeleri izleyin veya en iyisi bu ilacı almadan doktorunuza danışın.

    Şiddetli menstrual kramp ağrıları için doktorunuzla konuşup doğum kontrol hapı almaya başlayabilirsiniz. Doğum kontrol hapları adet dönemleri ile ilişkili ağrı, şişkinlik ve krampları azaltabilir.

    İlgili Konular

    Adet Ağrılarından Kurtulmanın 13 Yolu Tıklayınız

    Adet Düzenleyici Bitkiler Tıklayınız

     

  • Adet Düzensizliği İçin Bitkisel Kürler

    Adet Düzensizliği İçin Bitkisel Kürler

    Uzmanlar, adet düzensizliğine karşı testere dişli arslanpençesi bitkisiyle uygulanan bu iki kürü tavsiye ediyor. İşte Prof. Dr. İbrahim Adnan Saraçoğlu’nun adet düzensizliği için tavsiye ettiği kürler…

    Testere dişli arslanpençesi
    Latince adı: Allcemilla vulgaris
    İngilizce adı: Lady’s mantle
    Almanca adı: Frauenmantel

    Özellikleri:
    – Bayanlarda tüylenmeye karşı
    – Östrojen hormonu yükseltici
    – İltihaplı eklem romatizmasına karşı
    – FSH hormonu yüksekliğine karşı
    – Adet düzensizliğine karşı

    Kürleri uygulamadan önce dikkat edilmesi gereken hususlar

    1. Testere dişli arslanpençesi yaprak ve sapları beraberce kullanıldığında ishale karşı etkili olabilmektedir. İshal olmayan birisi onun çayını içtiğinde kabız olurum endişesine de kapılmamalıdır. Çünkü kabızlık yapmaz. Bağırsağın perisaltik hareketlerini yavaşlatır ve kontrol altına alır. Hareketli bağırsak sendromu (irritable bowel syndrome, ibs) şikâyeti olanlara iyi bir yardımcıdır.

    2. Zor kapanan yaralarda veya ameliyat sonrası ameliyat yaralarının hızlı bir şekilde kapanmasında iyi bir yardımcıdır.

    3. Sık sık anemi (demire bağlı kansızlık) yaşayanlara haftada en az beş-altı kez bu bitkinin çayını içmelerini tavsiye ederim.

    4. Erken menopoza girme yatkınlığı gösteren bayanların yardımcısıdır. Genç kızlar ve kadınlar adet düzensizliği yaşıyorsalar, testere dişli arslanpençesi mükemmel bir yardımcıdır. O, aynı zamanda kadınlık hormonlarının dengelenmesinde de yardımcıdır. Rahimde oluşmuş miyom veya miyomların neden olduğu ara kanamaları da durdurabilme ve kontrol altına alabilme gücüne sahiptir.

    5. Adet dönemlerinde fazla kan kaybına uğrayan veya adetleri uzun süren bayanlara bu bitkiyi öneririm.

    6. Testere dişli arslanpençesinin ebter ve/veya GOD tohumların tarımının yapıldığı alanlara yakın bölgelerde yetişenlerin kullanılmaması gerektiğini önemle belirtmekte fayda görüyorum. Ülkemizde, GOD tohumlarla her ne kadar tarım yapılmıyorsa da, ne acıdır ki, sebzede %95 ebter tohum tarımı yapılmaktadır.

    7. Oniki yaş altı çocukların herhangi bir kürü hekimlerine danışmadan uygulamalarını kesinlikle önermiyorum.

    Kür 1: Adet düzensizliğine ve tüylenmeye karşı

    Üç-dört gram (bir tatlı kaşığı) kurutulmuş testere dişli arslanpençesi kaynamakta olan bir bardak (150-200 ml) klorsuz suya atılır. Kısık ateşte on dakika kaynatmaya devam edilir. Daha sonra soğumaya bırakılır ve ılıyınca süzülür. Bir ay boyunca her gün bir su bardağı içilir. Bir aydan sonra bir hafta ara verilir. Bir hafta aradan sonra aynı şekilde bir aylık kür tekrar edilir. Ve kür sonlandırılır. Kürün en uygun içim zamanları sabah kahvaltısından iki saat sonra veya öğleden sonra aç karnına içmektir.

    İleride adet düzensizliği tekrar ederse, kür 1 aynı şekilde tekrar edilir.

    Kür 2: FSH hormonu yüksekliğine karşı

    Üç-dört gram (bir tatlı kaşığı) kurutulmuş testere dişli arslanpençesi kaynamakta olan bir bardak (150-200 ml) klorsuz suya atılır. Kısık ateşte beş dakika kaynatmaya devam edilir. Daha sonra soğumaya bırakılır, ılıyınca süzülür. Bir ay boyunca her gün iki defa bir su bardağı içilir. İlki kahvaltıdan iki saat sonra, ikincisiyse akşam yemeğinden iki saat sonra içilir. Her defasında taze hazırlanması şarttır. Bir aydan sonra bir hafta ara verilir. Bir hafta aradan sonra aynı şekilde bir aylık kür tekrar edilir. Ve kür sonlandırılır.

  • Çikolata Kisti (Endometriosis) ve Tedavisi Prof.Dr.Recai PABUÇCU

    Çikolata Kisti (Endometriosis) ve Tedavisi Prof.Dr.Recai PABUÇCU

    Endometriosis hastalığının anlaşılabilmesi için endometrium dokusu ve kadınların aylık döngüsündeki değişikliklerinden kısaca bahsetmek gerekir:

    Rahim boşluğunu döşeyen epitel tabakasına endometrium dokusu (dölyatağı) adı verilmektedir. Endometrium dokusu, rahim iç duvarlarını ince bir tabaka halinde döşemektedir. Endometrium hücreleri ve bağdokusu (stroma) hücrelerinden oluşan bu doku hamileliğe hazırlık için her ay siklik değişiklikler geçirmektedir. Adet döneminde endometrium dokusu parçalanarak dökülmekte, adet kanı ile rahim ağzı ve vajina yoluyla dışarı atılmaktadır. Bununla beraber, kadınların önemli bir kısmında adet kanı tüplerin içinden geçerek karın boşluğuna da az miktarda geçmektedir. Adet kanının geri akımıyla (retrograd) karın boşluğuna geçen parçalanmış endometrium dokusu vücudun bağışıklık sistemine ait “makrofaj” hücreleri tarafından ortadan kaldırılmaktadır.

    Endometrium dokusu her ay kendini yenileme ve dökülme fazlarından geçmektedir. Bu değişiklikler beyinden ve yumurtalıklarda salgılanan hormaonların etkisiyle olmaktadır. Endometrium tabakası adet sonrası dönemde ince iken (3-5mm), takip eden günlerde ise hormonal etkilerle giderek kalınlaşarak 9–15 mm’ye kadar kalınlaşmaktadır. Adet bitimiyle endometrium dokusu rejenere olur ve giderek kalınlaşır. Yaklaşık olarak yumurta çatlamasından sonraki 5.-6. günlerde oluşan embriyo rahim boşluğuna ulaşmaktadır. Bu günlerde endometrium hamilelik için hazır hale gelmiş olması gerekmektedir; aksi halde embriyo endometriuma yerleşemez ve hamilelik oluşmaz.

    Endometriosis, rahim iç dokusunu (dölyatağı) oluşturan endometrium hücrelerinin, bu bölge dışındaki yerlerde yerleşmesidir. Endometrium hücrelerinin rahim iç bölgesi dışında yerleştiği alanlara ise ‘endometriosis odağı’ denilmektedir. Endometriosis odakları az sayıda olabileceği gibi ağır formlarında çok yayagın olarak bulunmaktadır.

    Normalde sadece rahim iç tabakasında bulunan endometrium dokusunun nasıl olup da başka alanlara yerleştiği kesin olarak bilinmemektedir. Yukarıda anlatıldığı gibi adet kanının geriye akımı ile karın boşluğuna geçmesinin önemli rol oynadığı bilinmektedir. Ancak, kadınların önemli bir kısmında geriye akım var iken, neden sadece bir kısmında endometriosis hastalığının oluştuğu bilinmemektedir. Karın boşluğuna ulaşan endometrium dokularını parçalayıp yok etmesi gereken bağışıklık sisteminin yetersizliği suçlanmaktadır. Sonuç olarak yok edilemeyen endometrium dokusu rahim dış yüzeyine, yumurtalıklara, tüplere, alt karın boşluğu zarlarına (periton), barsak yüzeylerine tutunarak yerleşmektedir. Retrograd akım endometriosis odaklarının oluşmasındaki en güçlü teori olmakla birlikte başka mekanizmaların da rol oynadığı düşünülmektedir (metaplazi teorisi, hematojen yayılım v.s.)

    Çikolata kisti yani endometriosis hakkında merak edilenler… Kadınlarda kısırlığa da neden olabilen çikolata kisti ihmal edilmemesi ve kısa zamanda tedavisinin yapılması gereken bir rahatsızlık. Çikolata kisti hakkında daha ayrıntılı bilgi sahibi olmak istiyor, kistin kimlerde daha sık görüldüğünü, tedavisi. Çikolata kisti, belirtileri ve tedavisi aşağıdaki yazıda yer almaktadır. Vücudun hangi bölgesinde çıkar ? Cinsel ilişkiyi engeller mi ? İltihap mıdır, fiziksel bir değişim midir ? Rahim nasıl değişime uğrar ? Hangi yaşlarda ortaya çıkar ? Doğum yapmış kadınlarda görülür mü ? Gebe kalamayanlarda çikolata kisti ihtimali daha mı fazladır ? Riski arttıran faktörler nelerdir ? Yanlış beslenme, sigara gibi faktörler etkili midir ? Vücut nasıl kist oluşturur ? Ağrı duyulur mu ? Kanama olur mu ? Cinsel ilişki sırasında nasıl bir rahatsızlık yaşanır ? İlerleyen safhalarda hastaya nasıl bir zarar verebilir ? İlerleyen safhalarda neler yaşanır ? Erken teşhis önemli midir ? Ameliyat mı ilaç tedavisi mi tercih edilir ? Zor bir ameliyat mıdır ? Hangi durumlarda rahim ve yumurtalık alınır ? Kist yeniden tekrarlayabilir mi ? Önlem almak mümkün mü ? Hangi ilaçlar etkili olabilir ? Hangi sıklıkta kontrol edilmelidir ?

     

    Çikolata Kisti (Endometriosis) ve Tedavisi

    – Çikolata kisti nasıl tedavi edilir?
    – Çikolata kistinin belirtileri nelerdir?
    – Çikolata kisti tedavi edilmezse ne olur?
    – Çikolata kisti neden olur?
    – Çikolata kisti nedir?
    – Çikolata kisti kimlerde daha çok görülür?
    – Çikolata kisti tedavisinde başarı kesin midir?

    Görülme sıklığı

    Endometriosis hiç bir şikayeti olmayan, tedavisiz gebe kalabilmiş kadınlarda da bulunabildiğinden bu hastalığın kadınlarda görülme sıklığı kesin olarak bilinmemektedir. Tanısı laparoskopi veya ameliyat ile konulduğundan, bildirilen oranlar değişkenlik göstermektedir. Ancak, doğurganlık çağındaki kadınlarda görülme sıklığı %10 tahmin edilmektedir. Hamile kalma problemi olmayan kadınlara bu oran düşük iken (%1-5), gebe kalamama (infertilite) nedeniyle başvuran kadınlarda bu oran % 20-40’lara çıkmaktadır.

    Endometriosis odakları nerede ve nasıl görülmektedir ?

    Endometriosis karın içinde ve genital organlar üzerinde çok değişik tipte lezyonlara yol açmaktadır. Bu lezyonların yaygınlığına göre Evre I-II-III-IV olarak sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma bizzat laparoskopi sırasında lezyonların yerleşimi ve yaygınlığına göre yapılmaktadır. Laparoskopi yapılmadan endometriosis tanısı ve evresini tahmin etmek mümkün değildir. Minimal-Hafif (Evre I-II) endometriosis’te hastalık daha sınırlı ve başlangıç döneminde iken, Orta-Ağır (Evre III-IV) formlarında endometriosis daha yaygındır. Evre III-IV’de, genellikle karın içersinde ileri derecede yapışıklıklar ve çikolata kistleri bulunmaktadır. Her zaman geçerli olmamakla birlikte genellikle hastanın şikayetleri (kasık ağırısı, şiddetli adet sancısı, ilişkide ağrı, çocuk sahibi olamama v.s) endometriosis evresi ile orantılı olarak artmaktadır. Bununla birlikte, çok ileri endometriosiste şiddetli belirtiler olmayabileceği gibi, çok hafif formlarında şikayetler ciddi ve dayanılmaz olabilir.

    Endometriosis odaklarının yerleşim bölgeleri görülmektedir. En sık yumurtalıklarda görülür, daha sonra sırası ile rahim arkasındaki Douglas çukurunu örten periton zarında, rahmi yerinde tutan bağlarda, tüplerde, ince-kalın barsaklarda, mesanede, rahim ağzı, vajina ve dış genital organlarda görülmektedir. Nadiren göz, akciğer gibi genital organ dışı yerleşimleri de görülmektedir.

    Laparoskopi operasyonu sırasında her iki yumurtalıkta çikolata kisti görülmektedir.

    Endometriosis odakları küçük, koyu kırmızı-mavi-siyah renkli, barut yanığına benzer oluşumlardır. Bu odaklar değişmeden kalabilir veya ilerleyebilir, bulundukları yerlerde reaksiyona neden olup etraflarındaki normal dokuları kendilerine çekerek onlara yapışabilir (örneğin rahim ve barsak sıkı bir şekilde birbirine yapışabilir) veya organlar arasında ince-kalın fibröz bantlar şeklinde yapışıklıklara yol açabilirler. Bu yapışıklıklar herhangi bir şikâyete veya kısırlığa yol açmayabileceği gibi, özellikle tüpler ve yumurtalıklar arasında yoğun yapışıklıklar hamile kalmayı zorlaştırabilir veya tamamen engelleyebilir. Bu yapışıklıklar yumurtanın tüplerin içine alınmasını, tüplerin içindeki yolculuğunu engelleyebileceği gibi dış gebelik rsikini de arttırmaktadır. Ayrıca, normal anatomik bütünlüğün bozulması, organlardaki çekilmeler, yapışıklıklar ve yer değiştirmeler şiddetli ağrılara yol açabilmektedir. Bu ağrılar belli dönemlerde (adet döneminde, ilişki esnasında) kadını rahatsız edebilir veya sürekli olabilir.

    Yumurtalıkların yüzeyinde başlayan endometriozis odakları bazen her adet döneminde yumurtalık dokusu içine kanayarak çikolata kisti (endometrioma) oluşumuna neden olabilir. Her adet döneminde nasıl rahim içerindeki endometrium dokusu hormonal değişiklikler ile kanayarak dökülmekteyse, yumurtalıktaki endometriosis odakları da kanayarak kistin zaman içersinde büyümesine yol açmaktadır. Bazen her iki yumurtalıkta çapları 10 cm büyüklüğüne kadar büyüyebilen çikolata kistleri bulunmaktadır. Ultrason muayenesinde çikolata kistlerinin tipik görünümleri vardır.

    Ultrason incelemesinde sol yumurtalıkta saptanan yaklaşık 10 cm çapında çikolata kisti (endometrioma).

    Endometriosis hastaları hangi şikayetlerle doktora başvurmaktadır ?

    En sık başvuru nedeni şiddetli ağrı ve infertilite (gebe kalamama) olmaktadır. Hastanın ağru şikâyeti periodik veya sürekli olabilir. ?iddetli kasık ve/veya bel ağrısı (kronik pelvik ağrı), adetlerin aşırı sancılı olması (dismenore), cinsel ilişkinin ağrılı olması (disparoni) veya makata vuran ağrı gibi tipik şikâyetleri olabileceği gibi hasta ağrısını atipik şikâyetlerle de dile getirebilir. Düzensiz adet kanaması, kabızlık, barsak tıkanıklıkları gibi şikayetler de yapabilmektedir. Ayrıca, hastanın hiç bir şikayeti olmadan rutin jinekolojik ve ultrason muayenesi sırasında çikolata kisti tespit edilebilir.

    Endometriosis ve Kısırlık ilişkisi

    İnfertilite (gebe kalamama) endometriosis hastalarını etkileyen önemli bir sorundur. Bu hastaların tedavisiz hamile kalmaları mümkün olmakla birlikte, özellikle hastalığın ileri evrelerinde genellikle cerrahi veya infertilite tedavileri ile yardımcı olunmaktadır. Infertilite tedavisi amacıyla ovülasyon indüksiyonu ve aşılama ilk aşamada uygulanmalıdır. Bu tedaviyle sonuç alınamayan hastalara sonraki aşamada tüp bebek uygulanmaktadır. Çikolata kisti veya endometriosis nedeniyle laparoskopi veya ameliyat yapılan hastalara cerrahi sonrası 1 yıl doğal yollarla gebe kalmaları önerilmektedir. Bu süre içinde doğal yollarla gebe kalamayan veya operasyon sırasında hamile kalmalarını engelleyecek ileri problemler saptanan hastalara tüp bebek yöntemi uygulanmaktadır.

    Çikolata Kistleri

    Endometriosis hastalığının infertiliteye yol açmasının başlıca nedenleri şunlardır:

    • Organlar arasında yapışıklıklar oluşması (özellikle, rahim, tüpler, yumurtalıklar ve barsaklar arasında)
    • Tüplerde tıkanıklılara neden olabilir
    • Çikolata kistleri olduğunda yumurtalıklarda sağlam dokuyu azaltmakta veya yumurtalıkların rezervini etkilemektedir.
    • Yumurtlalıklarda folikül gelişimi bozulmakta, hormonal düzensizlikler neden olmaktadır (luteal faz yetmezliği)
    • Embriyonun, sağlıklı gelişimini ve tutunmasını bozmaktadır.
    • Bağışıklık sisteminde değişikliklere yol açmaktadır.

    Endometriosis Tedavisi

    Endometriosis tedavisi genellikle 3 nedenle yapılmaktadır:

    • Ağrı
    • Infertilite (kısırlık)
    • Çikolata kisti

    Hastaların önemli bir kısmında birkaç neden birlikte bulunmaktadır. Kadının bekâr veya evli oluşu, çocuklarının olup olmadığı veya ilerde çocuk isteyip istemediği, yaşı ve şikâyetlerin şiddeti, tedavi seçimi ve izlenecek yol açısından önemlidir. Ayrıca, çocuk isteği varsa eşinin sperm analizi de değerlendirilmelidir.

    Tedavi şekilleri nelerdir ?

    Kişiden kişiye değişebilen tedavi seçenekleri vardır:

    1. Tıbbi tedavi
    2. Cerrahi tedavi
    3. Tıbbi + Cerrahi tedavi
    4. Tüp bebek uygulamaları

    1. Medikal (ilaçla) tedavi

    Özellikle ağrı şikâyetinin giderilmesi için kullanılmaktadır. Doğum kontrol hapları, GnRH analogları, danazol, progestinler gibi hormonal etkili ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçlar endometriosis odaklarının baskılanması ve ağrının giderilmesi amaçlanmaktadır. Ancak ilaçlarla endometriosis odaklarının tamamen ortadan kaldırılması mümkün olmadığı gibi hastalar ilaç tedavisinden sınırlı derecede yarar görmektedirler.

    Bunların arasında en etkili olan ilaç türü GnRH analoğu adı verilen iğnelerdir. GnRH analoglarının etkisiyle hipofiz bezi ve dolayısıyla yumurtalıklar baskılanmakta ve “yalancı menopoz” durumu oluşturulmaktadır.

    Endometriosis odakları hormonal etki altında geliştiğinden, yumurtalık hormonlarının baskılanması sonucu bu odaklar gerilemekte ve ağrı azalmaktadır. Bu ilaçlar genellikle ameliyattan önce veya sonra 3-6 aylık dönemlerde kullanılmaktadır. Aylık veya 3 ayda bir yapılan iğneler şeklindedir. Yan etkileri nedeniyle, bu ilaçların 6 aydan daha uzun kullanılması önerilmemektedir. Doğum kontrol hapları veya progestinler daha uzun sürelerle kullanılabilir. Genellikle, ilaçlar kesildikten sonra şikayetler tekrar başlamaktadır.

    Günümüzde ilaç tedavisinin infertilite açısından yararlı olmadığı belirlenmiştir. Bu ilaçlar kadının gebe kalmasına herhangi bir etki yapmadığı gibi zaman kaybına yol açmaktadır.

    2. Cerrahi tedavi

    Endometriosisin yol açtığı ağrı, çikolata kisti ve infertilite varlığında öncellikli tedavi yöntemi cerrahi yaklaşımdır. Cerrahi tedaviye karar verildiğinde mümkün olan her hastada, laparoskopik cerrahi tercih olmalıdır.

    Laparoskopi imkanı yoksa veya cerrahın deneyimi yeterli değilse açık ameliyat ile endometriosis tedavisi yapılabilmektedir. Laparoskopik cerrahinin klasik açık ameliyatlara göre pek çok avantajı vardır. Özellikle ilerde çocuk isteği olan hastalarda laparoskopik operasyonun bu konuda çok deneyimli ekipler tarafından yapılması gerekmektedir.

    Endometriosis hastalığının cerrahi tedavisinde amaç endometriosis odaklarının mümkün olduğunca yakılması veya tahrip edilmesi, oluşmuş yapışıklıkların giderilmesi, yumurtalıklarda çikolata kisti (endometrioma) varsa çıkartılması ve bozulan anatominin tekrar normale getirilmesidir. Endometriosis odaklarını tahrip edilmek için elektrik enerjisi veya lazer kullanılmaktadır. Özellikle yaygın endometriosis varlığında lazerin diğer yöntemlere göre belirgin bir üstünlüğü vardır. Karın içi ve genital organlar arasında oluşmuş yapışıklıkların giderilmesi ve bu yapışıklıkların tekrardan oluşmasını engellemek için gerekli önlemler alınmalıdır.

    Laparoskopik cerrahide çikolata kisti tedavisi için çeşitli cerrahi teknikler uygulanmaktadır. Ancak kistektomi tekniği (kistin tamamen çıkartılması) en etkili tedavi yöntemidir. Laparoskopide kistin sadece aspire edilmesi (içindeki sıvının boşaltılması), kist duvarını çıkartmadan sadece duvarının yakılması şeklindeki uygulamalar, veya kistin eksik çıkartılması gibi durumlarda 6 ay–1 yıl içinde kistin tekrar oluşma riski belirgin olarak artmaktadır. Başarılı cerrahi tedaviden sonra çikolata kistinin tekrarlama ihtimali çok düşüktür. Eğer hastanın bir şikayeti yoksa, 3cm altındaki çıkolata kistlerinin takip edilmesi, büyümesi durumunda cerrahi olarak çıkartılması önerilmektedir. Çikolata kistlerinin ilaçla tedavisi başarısız olmaktadır. Sadece, ameliyat öncesi kistin küçülmesi ve ameliyatın daha kolay yapılması veya ameliyat sonrası dönemde ağrı şikâyetinin giderilmesi için ilaçlar kullanılmaktadır.

    Çikolata kisti çıkartılırken sağlam yumurtalık dokusunun korunması ve zarar verilmemesi son derece önemlidir. Özellikle genç veya ilerde çocuk sahibi olamak isteyen kadınlarda gereksiz ve yanlış olarak kist beraberinde sağlam yumurtalık dokusunun çıkartılması veya kist bulunan yumurtalığın tamamen alınmasından kaçınılmalıdır. Bu durumlarda kadının yumurtalık reservi ve doğurganlık potansiyeli azaldığı gibi erken menopoz da meydana gelebilir. Günümüzde bazı seçilmiş hastalarda cerrahi tedaviye ek olarak, ilaç tedavisi ameliyatttan önce çikolata kistlerinin küçültülmesi veya ameliyat sonrası 3-6 aylık sürelerle kullanılmaktadır.

    Kronik pelvik ağrı tanımı ile 6 aydan daha uzun süre devam eden ağrılar anlaşılmaktadır. ?iddetli kasık ve bel ağrısı, şiddetli adet sancısı veya ağrılı ilişki şikayeti olan kadınlarda laparoskopi sırasında ağrısını gidermeye yönelik ek işlemler de yapılmaktadır. Laparoskopik LUNA (laparoscopic uterine nerve ablation) veya presakral sinir ablasyonu ile ağrı duyumu taşıyan sinir uçları tahrip edilmektedir. Bu işlemler sonrası kadının ağrısında belirgin bir iyileşme olmaktadır.

    İnfertilite hastalarında ameliyat sonrası gebe kalma şansının en yüksek olduğu dönem ilk 1 yıldır. Ameliyat sonrası 1 yıl içersinde gebe kalamayan hastalara diğer tedavi opsiyonları sunulmalıdır. Laparoskopi sırasında infertiliteye yol açan tüm nedenler ortadan kaldırılmalıdır. Lazer kullanılarak endometriosis odaklarının tahrip edilmesi, varsa yapışıklıkların giderilmesi ve tüplerin geçirgen hale getirilmesi, yumurtalıklarda çikolata kisti (endometrioma) varsa çıkartılması ve bozulan anatominin tekrar normale getirilmesi gerekmektedir. Gebe kalmak isteyen kadınlarda, ameliyat sonrası 1 içinde sonuç alınamadığı durumlarda diğer infertilite tedavilerine geçilmelidir. Eğer kadının eşinde sperm problemi varsa o zaman tedavinin seçimi farklı olabilmektedir.

    Genel prensip olarak çikolata kisti ve endometriozis operasyonlarını takip eden 6 ayda gebelik oluşmamışsa, tüpler açıksa, 2–3 kere yumurtlama tedavisi ve aşılamadan sonuç alınmazsa Tüp Bebek tedavisine geçilmelidir.

    Tüplerde problem varsa kadın yaşı 35 in üzerinde ise beklemeden derhal tüp bebek tedavisine geçilmelidir.